نقش ورزش در فعالیت ذهنی
با ورزش , فرد خوش اخلاق تر مي شود واعتماد به نفس بالاتري براي مواجههوحل مشكلات بدست خواهد اورد كه اين تاثير انكار ناشدني دربهبود زندگيفرد خواهد داشت.
هنگامي كه ورزش مي كنيم يافعاليت فيزيكي داريم بدن ماده شيميايي به ناماندورفين ازاد مي كند.
اندورفين ها ضد دردهاي طبيعي بدن هستند كه درد و استرس راكاهش مي دهند.
اين مواد اضطراب و افسردگي را ازبين مي برند و احساس خوب و سرحال بودنبه فرد القا مي كنند.
حتي يك فعاليت بدني ساده مي تواند ميانجي هاي شيميايي ضد افسردگي ماننددوپامين, سروتونين و نوراپي نفرين را ازاد كند.
مطالعات نشان مي دهد كه ورزش منظم نقش موثري دركاهش احساس افسردگي ,تنش, خشم وناتواني ذهني دارد.
دراين بين مطالعات ديگر نشان داده اند ورزش كردن بطور متعادل نگاه بهزندگي را بهبود مي بخشد وباعث كاهش اضطراب مي شود.
اگر شما پياده روي ياكمي حركات پرشي كنيد يااينكه دقايقي كوتاه دوچرخهسواري كنيد فرايند مهمي را ازهر دوجنبه بدني و ذهني حس خواهيد كرد .
بسيار سخن و حديث از تأثير و اهميت تربيت بدني و ورزش بر ابعاد مختلف رشدي چون جسم و روان شنيده ايم يا خوانده ايم. البته بيشترين كوشش در ارائه چگونگي افزايش يا تقويت قواي جسماني بوسيله تربيت بدني ورزشي صرف گرديده و كمتر به مشخص نمودن ويژگيهاي سلامت روان پرداخته شده است لذا بر آن شده ايم كه حتي مختصر به تعريفي كلي از سلامت روان به شناخت اصول ويژگيهاي آن پرداخته و بخش تربيت بدني و ورزش را در اين بعد مهم انساني مشخص نمائيم.
تعريف سلامت روان:
يك فرد زماني داراي سلامت روان است كه با شناخت و حفظ ويژگيهاي شخصيتي، خود را با محيط تطبيق دهد. شناخت خود مجموعه ادراكات، ارزشها، افكار و عواطف را تشكيل مي دهد كه سبب و آگاهي فرد از موجوديت خود مي شود. بدين معني او مي فهمد كيست و چيست. در تامين سلامت روان علاوه بر عوامل ژنتيكي عوامل محيطي نيز تاثير فراوان خواهند داشت. اگرچه شناخت كامل ويژگيهاي مربوط به سلامت روان در يك فرد بسيار مشكل است ولي زماني افراد از نظر رواني سالم مي باشند كه داراي خصوصيات شاخصي گردند:
1. اعتماد به نفس دارند. از خصوصيات مثبت و برجسته خود استفاده مي كنند در عين اينكه به محدوديتها و نواقص خود آشنايي دارند توانائيهاي خود را مي شناسند و حداكثر استفاده از آن را مي كنند اين افراد واقعيت وجودي خود را انكار نمي نمايند بجاي عذرتراشي و دليل تراشي شكستها را براحتي پذيرفته و نگراني به خود راه نمي دهند.
2. احتياجات اوليه را براحتي برطرف مي نمايند. برآوردن نيازهاي اوليه زندگي بخصوص نيازهاي جسماني باعث تلاش دائمي در اين افراد مي گردد. و با شناخت واقعيتها واقع بينانه تر با مشكلات زندگي مقابله مي نمايند.
3. به ديگران به ديده خوب مي نگرند. ضمن دوست داشتن ديگران به آنها اعتماد مي كنند و در حفظ روابط با ديگران كوشا هستند محبت خويش را مستقيماً ابراز مي نمايند و براي آن شواهدي مناسب ابراز مي دارند.
4. مسئوليت پذيرند ضمن پذيرش مسئوليت مناسب با سن خود مسئوليت كارهايي كه خود انجام مي دهند را مي پذيرند از كسب تجربه لذت برده و هميشه براي بهترين نتيجه در تلاش خواهند بود.
تأثير ورزش در سلامت روان
مجموعه اين ويژگيهاي شاخص تشكيل دهنده سلامت روان در يك فرد مي باشد. بدون شك رفتار بشر تابع تماميت وجود اوست بدين معني روان تابع جسم و جسم تابع روان است. امروزه تحقيقات نشان مي دهد كه ناراحتي هاي جسماني اختلالات رواني را بهمراه داشته و برعكس. ولي نكته برجسته در تقويت قواي جسماني حفظ روان سالم مي باشد.
دكتر آرترويدر روانشناس معروف آمريكايي در تحقيق بسيار جامع خود اظهار مي نمايد عدم تعادل رواني بسياري بيماران نتيجه عدم فعاليت حركتي و ورزشي در دوران كودكي است. جونز در قسمتي از تحقيق خود دريافت پسراني كه از نظر قواي جسماني ضعيف مي باشند علاوه بر ضعف جسماني داراي مشكلات رواني مانند احساس حقارت عدم توانائي تطبيق خود با ديگران مي باشند. راويك و مك كي دريافتند دانش آموزاني كه در مهارتهاي حركتي ضعيف مي باشند اغلب خجول و گوشه گير هستند و برعكس دانش آموزاني كه از نظر مهارتهاي حركتي قوي مي باشند داراي ويژگيهاي برجسته بسيار نماياني از نظر رفتار چون فروتني، تدبير، توجه و حس همكاري هستند.
شندل با استفاده از آزمون رواني خصوصيات رواني دانش آموزان ورزشكار و غير ورزشكار را مورد بررسي قرار داد و به اين نتيجه رسيد دانش آموزان ورزشكار داراي صفات ممتاز رفتاري چون رهبري، تحركهاي اجتماعي حس ارزشهاي فردي و اجتماعي، عدم شك و ترديد در خود عدم بهانه جوئي و نتيجتاً رشد اجتماعي بيشتر مي باشد.
چگونگي مبارزه با بيماري رواني:
مسلماً عدم سازش وجود و اختلالات رفتاري در هر طبقه و صنفي و در هر گروه و جمعي بسيار مشهود است عوامل مختلفي را مي توان در بوجود آوردن يا پايه ريزي عدم سلامت روان ذكر نمود: فشارهاي اجتماعي، فقر مادي، اختلافات خانوادگي، تصادفات، بيماريها، مرگ و ميرهاي پيش بيني نشده و بسياري از عوامل خانوادگي و اجتماعي همراه با عوامل وراثتي، افراد را دچار عدم تعادل روان مي سازد. بنابراين براي پيش گيري از بيماري رواني و حفظ سلامت روان توصيه هاي مختصري در نظر گرفته مي شود:
1. سعي كنيد به انجام فعاليتهاي ورزشي بپردازيد زيرا ورزش تنشهاي رواني را از بين مي برد و اخمها را به لبخند تبديل مي نمايد.
2. در رابطه با نگراني خود با ديگران صحبت كنيد و اگر مشكل شما جدي است از مراجعه به پزشك روان درمان مضايقه نكنيد.
3. موقعيت خود را بشناسيد و بجاي جنگيدن با آن خود را با ان سازگار سازيد. با تغذيه مناسب ورزش مناسب، استراحت كامل مواظب سلامت جسم خود باشيد.
4. با ديگران معاشرت و دوستي نمائيد.
5. براي انجام هر كاري زمان خاص و منظمي را در نظر بگيريد.
6. در نهايت ياد بگيريد كه هميشه خونسرد و فرد راحتي باشيد.
7. در نهايت اگر داراي توانائي لازم براي تحمل درد و رنج باشيد و در موقع لزوم با شهامت و بردباري برخورد نموديد به زندگي و رفاه ديگران علاقمند بوديد و در اين زمينه فعاليت داشتيد شما از: سلامت روان برخورداريد.
|
ورزش
اكثر مردم بر اين موضوع واقفند كه ورزش، بخش مهمي از نحوه زندگي است. ورزش منظم سلامت جسمي و عقلي را حفظ مي كند و قادر است، خطر پيدايش بيماري هاي مزمن را كاهش دهد، اميد به بقا را افزايش دهد و كيفيت زندگي را در طول سالهاي آينده بهبود بخشد. اگر ورزش را جزيي از برنامه روزمره خود نماييد، احتمالاً درخواهيد يافت كه انرژي بيشتري براي انجام فعاليتهاي روزانه معمول ـ مثل خريد، كار |
|
|
منزل، مراقبت از كودك و باغباني ـ داريد.
فوايد ورزش براي سلامتي
ورزش منظم براي بيشتر دستگاههاي بدن سودمند است. به ويژه دستگاه قلبي ـ عروقي، دستگاه عضلاني ـ اسكلتي و دستگاه تنفسي. ورزش كردن همچنين با فراهم كردن انبساط خاطر، كاهش استرس و ايجاد تغييراتي كه باعث بهبود خلق ميشوند، براي سلامت ذهني هم مفيد است.
طرحريزي برنامه ورزشي
براي مفيد واقع شدن ورزش، بايد مرتب ورزش كرد. توصيه ميشود روزانه حداقل 30 دقيقه ورزش سبك ـ مثلاً پياده روي سريع ـ و در حداقل 5 روز هفته انجام شود. براي آمادگي جسماني بيشتر يا براي كاهش وزن بايد بيشتر ورزش كنيد. بايد به انجام دادن فعاليتهايي بپردازيد كه قلب و ششها را به فعاليت وادارند (افزايش استقامت)، تحرك مفاصل را بهبود بخشند (افزايش انعطافپذيري) و قدرت عضلاني را افزايش دهند. اگر تا به حال اصلاً به صورت مرتب ورزش نكردهايد يا از نظر سلامت مشكلاتي داريد، قبل از شروع مرتب ورزش با پزشك خود مشورت كنيد.
ورزش كردن سالم و بيخطر
براي اجتناب از آسيب يا ورزش بيش از حد، اهداف واقع گرايانه اي براي خود معين كنيد. اگر آمادگي جسماني كافي نداريد، ورزش را به آرامي شروع كنيد و به تدريج آن را افزايش دهيد. مراقب باشيد كه بيش از حد ورزش نكنيد به طوري كه احساس درد يا ناخوشي ننماييد. حتماً براي ورزش از كفش، لباس و تجهيزات محافظتي مناسب استفاده كنيد. هرگاه كه ورزش مي كنيد براي پيشگيري از كرامپ عضلاني و خشكي بدن و به حداقل رساندن خطر آسيب به بدن، ابتدا بدن را گرم كنيد و در پايان هم به تدريج بدن را سرد كنيد نه آن كه ناگهان به ورزش خاتمه دهيد. چنين برنامهاي مستلزم ورزشهاي سبك هوازي مثل هروله كردن است كه بايد به دنبال آن يك رشته حركات كششي عضلاني هم انجام داد. در اينجا، دو نمونه ا ز حركات كششي را نشان دادهايم: دست خود را بر روي زانوهاي خود بگذاريد تا بتوانيد بدنتان را ثابت نگاه داريد. در حالي كه لگن خود را حركت ميدهيد، كمر خود را صاف نگاه داريد.
كشش لگن و ران
زانو بزنيد و يكي از پاها را بر روي زمين و در جلوي خود بگذاريد. لگن خود را به سمت پايين و جلو حركت دهيد به طوري كه عضلات پشت ران كشيده شوند. همين كار را براي پاي ديگر انجام دهيد.
كشش كمر
زانو بزنيد و روي پاشنه هاي خود بنشينيد. بازوي خود را رو به بالاي سر خود بكشيد و به جلو خم شويد و كف دست خود را بر روي زمين بگذاريد. بازو، سر و بدن خود را در يك امتداد نگاه داريد.
|
|
ورزش در سنين مختلف
اكثر افراد ـ در هر سني كه باشند ـ از ورزش بهرههاي جسمي و ذهني مختلف ميبرند، ورزش علاوه بر بهبود كلي انعطافپذيري، قدرت و استقامت، منافع متفاوتي براي افراد با گروههاي سني متفاوت دارد. در كودكان، ورزش به پرورش استخوانها و عضلات قوي كمك ميكند، توازن و هماهنگي حركتي را بهبود ميبخشد و نوعي سرگرمي هم است. در بزرگسالان، ورزش، خطر بيماريهاي قلبي را به حداقل مي رساند، در |
|
|
افراد مسن، ورزش، فرايندهاي همراه با پيري ـ مثل كاهش تراكم استخوان ـ را كند ميكند و اين افراد را قادر مي كند تا مدت بيشتري توانايي حركت خود را حفظ كنند. ورزش منظم به زنان باردار نيز كمك مي كند تا بهتر از عهده نيازهاي دوران بارداري و زايمان برآيند.
فعاليت كودكان
بازيهايي چون فوتبال قادرند جنبههاي مختلف جسمي كودك از قبيل قدرت، تعادل و هماهنگي و توازن حركتي را بهبود بخشند. چنين بازيهايي موجب سرگرمي هستند و به كودك امكان ميدهند تا از بين ديگر بازيكنان براي خود دوستاني بيابد.
زنان باردار
شنا كردن ملايم در دوران بارداري به شما اين امكان را ميدهد تا در حال كه آب وزن بدن را تحمل مي كند، به كشش عضلات و ورزش دادن آنها بپردازيد.
افزايش سن
فعاليتهايي همچون پيادهروي با حفظ قدرت عضلاني و انعطافپذيري مفاصل كمك مي كند تا آثار ناشي از افزايش سن كمتر شود. |
1ورزش بعنوان يك اصل اساسي در سلامتي روح و جسم انسان نقش ايفا نموده و مينمايد و انسان نيازمند است تا براي شادابي روح و جسمش رو به ورزش بياورد و هر روزه لحظاتي از عمر خويش را صرف آن نمايد . از آنجائيكه شالوده شكل گيري اندامهاي قوي و روحيه شاداب در سنين دوران تحصيل شكل ميگيرد ، لازم است تا براي نونهالان عزيزمان برنامه ريزي نمائيم تا با ورزش و تربيت شخصيتي والا و اندامي قوي داشته باشند تا با عزت راه سعادت خويش را طي نمايند.
برنامه ريزي دقيق نيازمند آگاهي لازم و كافي از اثرات مفيد ورزش ميباشد . كه اين امر ايجاب مينمايد تا براي مربيان تربيتي كه در مدارس مشغول به خدمت ميباشند جلساتي تشكيل تا به وسيله آن، اثرات ورزش در موضوعات مختلف بطور پويا و بِروز به آنها بازگو شده تا اين امر ، انگيزه مربيان ورزشي را در ارائه فعاليتهاي ورزشي منظم و دقيق تقويت نموده و همچنين اثرات آنرا براي دانش آموزان متذكر ساخته تا دانش آموزان نيز به نقش ورزش آگاهي يافته و آنها را مصمم به انجام آن نمايد .
از آنجائيكه در مدارس كشورمان نسبت به امر ورزش اهتمام جدي صورت نمي پذيرد يكي از دلائل آن ، عدم آگاهي به اثرات آن ميباشد . البته دلائل ديگري نيز دارد كه در اين جزوه به پاره اي از آنها اشاره گرديده ، از جمله عدم وجود فضاي كافي و مناسب در مدارس ، نامناسب بودن ساعات ورزش ، نداشتن امكانات و تجهيزات ورزشي در مدارس ، نبود سالن ورزش ، عدم تخصص نزد مربيان ورزش و … كه براي هر يك بايد چاره اي انديشيده شود و موانع موجود بايد برطرف گردد .
جزوه حاضر كه به اثرات ورزش بر دستگاهها و اندامهاي بدن و همچنين نسبت به بيماريهاي مختلف ميپردازد ، جهت آموزش مربيان ورزشي تهيه گرديده تا آنها با آگاهي يافتن از محتوي آن، انگيزه و آگاهي بيشتري در جهت اهتمام به امور ورزشي نونهالان كشورمان نموده تا بوسيله آن افرادي تندرست و نيرومند در جهت خدمت به مردم شريف كشورمان پرورش يابند و سرمنشاء خدمات چشمگيري در تمامي عرصه هاي علمي ، فرهنگي ، اقتصادي ، سياسي و … گردند. انشاء ا…